කොලොම්බියාවේ බස්නාහිර කලාපය සලිත කරමින් 2026 අගෝස්තු 10 වන දින පෙ.ව. 07:34 ට පමණ රිච්ටර් මාපකයේ ඒකක 7.4 ක ප්රබලතාවයකින් යුත් විනාශකාරී භූමිකම්පාවක් සිදුවී තිබේ.
මෙම හදිසි අනතුරෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 111 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර 87 දෙනෙකුට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබා ඇත. මෙම සිදුවීම 21 වන සියවසේදී කොලොම්බියාවෙන් වාර්තා වූ ප්රබලතම භූමිකම්පාව ලෙස එරට භූ විද්යා අධිකාරීන් විසින් හඳුන්වා දී ඇත.පොළොව මතුපිට සිට කිලෝමීටර් 96 ත් 110 ත් අතර මධ්යම ප්රමාණයේ ගැඹුරකින් හටගත් මෙම භූකම්පනයේ ප්රභවය චොකො (Chocó) දෙපාර්තමේන්තුවේ සැන් හොසේ ඩෙල් පල්මාර් (San José del Palmar) නගරයට ආසන්නව පිහිටා තිබූ අතර එය අගනුවර වන බොගෝටා නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 400 ක් පමණ බටහිරින් පිහිටා ඇත. මිනිත්තු දෙකකට ආසන්න කාලයක් පැවැති මෙම තදබල කම්පනය කොලොම්බියාව පුරා මෙන්ම වෙනිසියුලාව, ඉක්වදෝරය සහ පැනමාව වැනි අසල්වැසි රටවලටද තදින් දැනී තිබේ. ප්රධාන කම්පනයෙන් පසු පැයකට ආසන්න කාලයකදී රිච්ටර් මාපකයේ 5.0 ක පමණ ප්රබලතාවයෙන් යුතු පසුකම්පන ඇතුළුව කම්පන 20 කට වැඩි ප්රමාණයක් වාර්තා වූ නමුත්, භූ අභ්යන්තරයේ ගැඹුරින් සිදුවූවක් නිසා සුනාමි තර්ජනයක් මතුව නොමැත.
භූ විද්යාත්මක පසුබිම අනුව පැසිෆික් ගිනි වළල්ලට අයත් මෙම කලාපයේ සාගරික නාස්කා (Nazca) තැටිය දකුණු ඇමෙරිකානු තැටිය දෙසට තල්ලු වීම නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය වරින් වර මෙලෙස මුදා හැරේ. මෙම ප්රබල භූකම්පනය භූ අභ්යන්තරයේ සිදුවූවක් නිසා එහි කම්පන තරංග විශාල පරාසයකට පැතිරී ගිය අතර, අනාරක්ෂිත ලෙස ඉදි කර තිබූ පැරණි ගොඩනැගිලි රැසකට දැඩි හානි සිදු විය.
මෙම ස්වාභාවික ව්යසනයෙන් වඩාත්ම දැඩි ලෙස හානියට පත්ව ඇත්තේ කෝපි වගා කරන රිසරාල්ඩා (Risaralda) කලාපය සහ වැලේ ඩෙල් කෝකා (Valle del Cauca) පළාතයි. රිසරාල්ඩා හි පෙරෙයිරා (Pereira) නගරයේ පමණක් පුද්ගලයින් 40 කට වැඩි පිරිසක් මියගොස් ඇති අතර එහි මාටෙකාඤ්ඤා ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළට ද හානි සිදුවිය. කැලි (Cali) නගරයේ ගොඩනැගිලි 20 කට වැඩි ප්රමාණයක් සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටී ජනතාව සුන්බුන් අතර සිරවී සිටි අතර මැනිසාල්ස් (Manizales) නගරයේ පිහිටි ඓතිහාසික කතෝලික දෙව්මැදුරේ කුළුණක් කඩා වැටීමෙන් දැඩි හානි සිදු විය.
ස්වාභාවික විපත සිදුවන විට ධුරයට පත්ව දින කිහිපයක් පමණක් ගතවී තිබූ කොලොම්බියානු ජනාධිපති අබෙලාර්ඩෝ ඩි ලා එස්ප්රියෙල්ලා (Abelardo De La Espriella) විසින් රට තුළ ජාතික හදිසි ආපදා තත්ත්වයක් ප්රකාශයට පත් කර තිබේ. සුන්බුන් අතර සිරවී සිටින පිරිස් මුදා ගැනීම පළමු ප්රමුඛතාවය ලෙස ප්රකාශ කළ ජනාධිපතිවරයා, සහන සේවාවන් සහ ප්රතිසංස්කරණ සඳහා අවශ්ය රාජ්ය ප්රතිපාදන වහාම නිදහස් කිරීමට පියවර ගත්තේය. රට පුරා නිවාස 1,575 කට වැඩි ප්රමාණයක්, පාසල් 52 ක් සහ සෞඛ්ය මධ්යස්ථාන 18 ක් විනාශ වී හෝ හානියට පත්ව ඇති අතර ප්රධාන ගුවන් තොටුපළ කිහිපයක මෙහෙයුම් ද අත්හිටුවීමට පියවර ගැනුණි.
නගර රැසක විදුලි බලය සහ සන්නිවේදන පද්ධති බිඳ වැටීම හේතුවෙන් සහන සේවා මෙහෙයුම්වලට බාධා එල්ල වූ අතර, සහන සේවකයින්, ගිනි නිවන භටයින්, රතු කුරුස සංවිධානය සහ ප්රදේශවාසීන් එක්ව සුන්බුන් අතර සිරවූවන් මුදාගැනීමේ මෙහෙයුම් අඛණ්ඩව සිදු කරති.
No comments:
Post a Comment