මස්ක් යැවූ 'ස්ටාර් ෂිප්' සාර්ථකව පෘථිවි කක්ෂයට ඇතුළුවේ

ඊලොන් මස්ක් (Elon Musk) විසින් මෙහෙයවනු ලබන අමෙරිකානු අභ්‍යවකාශ සමාගමක් වන 'ස්පේස්එක්ස්' (SpaceX), ඔවුන්ගේ දැවැන්ත අභ්‍යවකාශ යානය වන 'ස්ටාර්ෂිප්' (Starship) ප්‍රථම වරට සාර්ථකව පෘථිවි කක්ෂයට ඇතුළත් කිරීමට සමත් වී තිබේ. එන්ජින් කිහිපයක ක්‍රියාකාරීත්වය අඩාල වුවද, එය සමස්ත මෙහෙයුමේ අසාර්ථකත්වයට හේතු නොවීම විශේෂත්වයකි.

සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා රොයිටර්ස් (Reuters) සහ බ්ලූම්බර්ග් (Bloomberg) පුවත් සේවාවන්ට අනුව, මෙම පරීක්ෂණ ගුවන් ගමන එදින දේශීය වේලාවෙන් පෙරවරු 7:49 ට ඇමෙරිකාවේ ටෙක්සාස්හි පිහිටි 'ස්ටාර්බේස්' (Starbase) දියත් කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයෙන් ආරම්භ විය. යානය ඉහළට එසවෙන අවස්ථාවේදී එහි ඇති 'රැප්ටර්' (Raptor) එන්ජින් හයෙන් එකක් සැලසුම් කළ වේලාවට පෙර ක්‍රියා විරහිත වූ අතර, මේ හේතුවෙන් කක්ෂයට ඇතුළුවීම අසාර්ථක විය හැකි බවට සජීවී විකාශය අතරතුර අනුමාන කෙරුණි.

කෙසේ වෙතත්, ස්පේස්එක්ස් ඉංජිනේරුවන් වහාම ගුවන් දත්ත විශ්ලේෂණය කර කක්ෂයට ඇතුළුවීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රධාන එන්ජින් නැවත පණගැන්විය හැකි බව තහවුරු කරගත්හ. ඒ අනුව, ස්ටාර්ෂිප් යානය සිය සැලසුම්ගත ගුවන් ගමන් පටිපාටි අඛණ්ඩව සිදු කරමින් සාර්ථකව පෘථිවි කක්ෂයට ඇතුළු විය.

මෙම මෙහෙයුමේදී ස්පේස්එක්ස් සමාගම විසින් මීළඟ පරම්පරාවේ 'ස්ටාර්ලින්ක් V3' (Starlink V3) චන්ද්‍රිකා 26ක් කක්ෂගත කරන ලදී. තමන් කක්ෂගත කළ සියලුම චන්ද්‍රිකා හොඳ තත්ත්වයේ පවතින බවත් ඒවා ඉතා සුමටව ක්‍රියාත්මක වන බවත් සමාගම පසුව නිවේදනය කළේය.

රොකට් සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේදී කක්ෂයකට ඇතුළුවීම ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. 2023 වසරේ සිදු කළ පළමු පරීක්ෂණ ගුවන් ගමනේ සිට මේ දක්වා ගුවන් ගමන් 13ක් සිදු කර ඇතත්, ආරක්ෂක හේතූන් මත ඒ සියල්ල උප කක්ෂීය ගමන් (suborbital) ලෙස පමණක් සීමා වී තිබුණි.

මෙම ගුවන් ගමන හුදෙක් තාක්ෂණික තහවුරු කිරීමකින් ඔබ්බට ගොස් අනාගත ආදායම් උත්පාදනය කිරීමේ අරමුණින් සිදු කරන ලද්දකි. දැනට පවතින 'V2' චන්ද්‍රිකාවලට වඩා දස ගුණයකටත් වඩා වැඩි සන්නිවේදන ධාරිතාවක් මෙම 'V3' චන්ද්‍රිකා සතු වේ. ඒ අනුව, V3 චන්ද්‍රිකා කක්ෂගත කිරීම හරහා චන්ද්‍රිකා ජාලය පුළුල් වන අතර එය ස්පේස්එක්ස් සමාගමේ සන්නිවේදන ව්‍යාපාරයේ ආදායම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවනු ඇත.

ස්ටාර්ලින්ක් චන්ද්‍රිකා වඩාත් කාර්යක්ෂමව කක්ෂගත කිරීම සඳහා ස්ටාර්ෂිප් යානය යොදා ගැනීමට ස්පේස්එක්ස් සමාගම සැලසුම් කර ඇත. තවද, සඳ, අඟහරු සහ ඉන් ඔබ්බට මිනිසුන් සහිත ගවේෂණ මෙහෙයුම් අඛණ්ඩව සිදු කිරීම ද ඔවුන්ගේ ඉදිරි අරමුණයි.